استرس بر ریتم شبانه روزی تأثیر می گذارد و خطر ابتلا به بیماریهای متابولیکی را افزایش می دهد

12نوامبر 2019 - استرس بخشی عادی از زندگی روزمره است، اما مقدار بیش از حد هر چیزی می تواند مضر باشد. هر روز، مردم از اقشار مختلف جامعه، استرس را به درجات مختلفی تجربه می کنند. یک مطالعه ی جدید نشان داده است زمانی که استرس با اختلال در ریتم شبانه روزی یا همان ساعت داخلی بدن همراه شود، می تواند خطر ابتلا به بیماری های متابولیک را افزایش دهد. تیمی از محققان دانشگاه Lübeck در آلمان دریافتند که استرس همراه با اختلال در ساعت داخلی بدن، باعث افزایش خطر ابتلا به اختلالات متابولیکی از جمله دیابت نوع 2 و چاقی می شود. این مطالعه که در کنفرانس سالانه انجمن غدد درونریز در برایتون ارائه شد، تأثیر استرس بر بدن و نقش آن را در ایجاد بیماریهای مختلف را برجسته نمود.

استرس و اختلال در ریتم شبانه روزی بر متابولیسم تأثیر می گذارد

محققان مدلهایی از موشها را که قسمتهای مختلف ریتم شبانه روزی آنها دستکاری ژنتیکی شده بود، در آزمایشگاه مورد مطالعه قرار دادند. آنها همچنین موش ها را در معرض استرس اجتماعی قرار دادند بدین ترتیب که موش های نر را در مقابل یک نر ناشناخته و غالب قرار دادند. در موشهای نر پاسخهای استرس بسته به زمان مواجهه با استرس، افزایش یافت.

در یک سری آزمایشات، این تیم همچنین دریافت که پاسخهای استرس همچنین به ساعت داخلی بدن وابسته است هنگامی که استرس در مرحله غیرفعال به آنها (برای موشها در طول روز و برای انسان در طول شب) وارد شود، بر وزن بدن و مصرف مواد غذایی تأثیر منفی بر جا می گذارد. محققان دریافتند که قرار گرفتن مکرر در معرض استرس به دلیل اثرات طولانی مدت پاسخ های استرس، بر متابولیسم تأثیر منفی می گذارد.

این آزمایشات نشان داد افرادی با کار شیفتی، استرس مزمن، جت لگ و عدم خواب خوب می توانند دچار اختلالات متابولیکی شوند. امروزه بسیاری از افراد با بیماری های متابولیکی از جمله چاقی روبرو هستند. بسیاری از افرادی که در شیفت شب کار می کنند، یا افرادی که دائما در معرض استرس هستند، از اختلال در ریتم شبانه روزی رنج می برند. آنها همچنین افزایش وزن و تغییرات متابولیسمی را تجربه می کنند.

ریتم شبانه روزی و پاسخ به استرس

ریتم شبانه روزی یا ساعت داخلی بدن یک چرخه طبیعی 24 ساعته است که برای تنظیم فرآیندهای وابسته به هورمون ها، سلامتی، خواب و تغذیه بسیار مهم است. هنگامی که افراد در معرض استرس خارجی قرار گیرند، بدن یک هورمون استرس به نام کورتیزول را تولید می کند تا متابولیسم انرژی را با وضعیت جنگ یا گریز تطبیق دهد. ارتباط پاسخ به استرس و ریتم شبانه روزی تاکنون بخوبی درک نشده است.

پروفسورHenrik Oster  از  دانشگاه لوبک آلمان گفت: ما نشان داده ایم كه پاسخ به استرس بسته به زمان روز، تحت تأثیر ساعت داخلی بدن است و می تواند بطور منفی بر میزان مصرف مواد غذایی و وزن بدن تاثیر گذاشته و فرد را مستعد اختلالات متابولیکی کند. این داده ها حاکی از آن است که ریتم ساعت بدن در ارزیابی تأثیر استرس مزمن بر سلامت عمومی و بهزیستی دست کم گرفته شده است.

این گروه از محققان می خواهند آزمایشات بیشتری برای بررسی اهداف مولکولی ساعت بدن و تعامل استرس انجام دهند. هدف آنها شناسایی مکانیسم های مختلفی است که بر متابولیسم تأثیر می گذارند. همچنین، آنها قصد دارند راه هایی برای چگونگی مهار اثرات بد استرس و مختل شدن ساعت بدن پیدا کنند.

پروفسور Oster افزود: بررسی بیشتر این سیستم می تواند به توصیه هایی برای زمان بندی بهتر ساعات کاری، جلسات استرس زا و استراحت منجر شود که می تواند باعث افزایش بهره وری و ارتقاء کیفیت زندگی گردد، و احتمالا از این طریق می توان بار مالی اقداماتی که برای کاهش استرس ناشی از کار انجام می شود را کاهش داد.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20191112/Stress-affects-circadian-rhythm-increases-metabolic-disease-risk.aspx